Written by: GEZOND OPGROEIEN HHH ZOOMS IN

unnamed-750x535
Artificial-Womb-van-Máxima-Medical-Center-ism-TUe-en-Next-Nature-Network-credits-Waag-Society
DSC_6364
Ultrasound scan of 10 months old twin boys
health hub zoomt in logo

LISA MANDEMAKER | MET VORMGEVING MOEILIJKE THEMA'S RONDOM GEBOORTE EN OPGROEIEN BESPREEKBAAR MAKEN

Wat is de rol van ontwerpers en designers in de eerste duizend dagen van moeder en kind? Dat is waar Lisa Mandemaker over zou praten tijdens onze ontwerpconferentie ‘Gezond Opgroeien’, die vanwege de coronacrisis niet door kon gaan. Als social designer maakt ze met behulp van ontwerp ingewikkelde thema’s rondom geboorte en opgroeien op een andere manier bespreekbaar en zichtbaar.

Storytelling is een belangrijke methode in haar designproces. “Door een nieuw verhaal vorm te geven, kunnen we met een andere blik kijken naar onze normen en waarden,” legt Lisa uit in deze video, waarin ze vertelt hoe ze te werk gaat:

Lisa neemt ons mee in twee recente projecten, namelijk het designproces van een prototype van een kunstmatige baarmoeder en het designproces van een ivf-ritueel.

Kunstmatige baarmoeder

Het eerste designproces waar Lisa ons over vertelt is het designproces van een prototype van een kunstmatige baarmoeder. “Biologische voorplanting is niet zo natuurlijk meer als we denken. We gebruiken al een groot aantal vormen van technologie, zoals de anticonceptiepil, echo’s tijdens de zwangerschap en ivf. Een volgende stap zou een kunstmatige baarmoeder zijn.”

Als onderdeel van het designteam van het Next Nature Network, kreeg Lisa de opdracht om een speculatief prototype van zo’n kunstmatige baarmoeder vorm te geven. Het prototype werd gemaakt in samenwerking met het Máxima Medisch Centrum in Eindhoven, waar op dit moment wordt gewerkt aan het eerste werkende prototype van een kunstmatige baarmoeder voor mensen. Zo hoopt het ziekenhuis de kansen te vergroten van premature baby’s van 24 tot 28 weken.

Lisa boog zich over de vraag hoe zo’n baarmoeder eruit zou moeten komen te zien. “Het beeld moest niet doen denken aan dystopische fabrieken, maar moest laten zien hoe we over zo’n kunstmatige baarmoeder na kunnen denken. Over het voordeel dat we als mens bij zo’n baarmoeder kunnen hebben.”

Ook wilde Lisa de baarmoeder zó ontwerpen, zodat het vragen en discussie oproept. “Met het prototype dat we hebben gemaakt staat de discussie over technologie centraal. Door dit model kunnen we het over de verschillende toekomsten, nachtmerries en dromen hebben. Want wat als we de hele zwangerschap buiten het lichaam zouden kunnen doen? Deze discussie willen we zo publiek mogelijk houden, zodat we met z’n allen kunnen nadenken waar onze grens ligt.”

In deze presentatie vertelt Lisa Mandemaker meer over de kunstmatige baarmoeder en hoe ze tot haar ontwerp voor die kunstmatige baarmoeder kwam:

Een ritueel voor IVF

Het tweede designproces waar Lisa ons over vertelt is haar eigen project ‘Lab Romanticism’. Daarbij dook ze in de wereld van ivf. Lisa begon dit proces toen ze werkte aan het ontwerp van de kunstmatige baarmoeder. “Ik begon me af te vragen hoe een kinderwens eigenlijk ontstaat. Als je nadenkt over hoe het zou zijn om een zwangerschap helemaal buiten het lichaam te doen, kan ik me voorstellen dat dit proces veel rationeler wordt. Bij ivf is de intimiteit vervangen door een heel klinisch proces. Maar is dat dan minder romantisch? Of minder liefdevol? Ik denk het niet. Daarom vond ik het tijd worden voor een nieuw narratief in de voortplantingskliniek.”

Lisa bedacht daarom een ritueel. “Het ritueel wat ik heb vormgegeven, is een ritueel wat je thuis kunt uitvoeren, als koppel of alleen. Je voert het ritueel elke dag uit en als het ritueel klaar is, is het tijd om terug te gaan naar de kliniek voor de embryotransfer. Het ritueel symboliseert de route van het embryo in de kliniek en het functioneert als een soort klok of kalender. De route die een embryo aflegt, is iets wat je niet kunt volgen in de slaapkamer. Daarom besloot ik dat ik dit wilde benadrukken als het romantische aspect van ivf. Dit werd de rode draad in het concept voor het ivf-ritueel.”

Nieuwsgierig naar het ivf-ritueel? Bekijk hier Lisa’s presentatie

Last modified: 17 april 2020